}
Praktijkvoorbeeld

Kansrijk van start in Heerlen

Ieder kind heeft recht op een gezonde en kansrijke start. Toch is zo’n start niet voor alle kinderen vanzelfsprekend. Waar je geboren bent kan ervoor zorgen dat je minder oud wordt dan een ander. De gemeente Heerlen besloot zich hier niet bij neer te leggen. Daarom ontwikkelde zij het actieprogramma ‘Kansrijk van Start’.

Heerlen heeft, vergeleken met het landelijke gemiddelde, een hogere babysterfte. Ook hebben (ongeboren) kinderen uit Heerlen gemiddeld een minder goede gezondheid. Deze statistieken verschillen ook nog eens per wijk. ‘Het is 2 voor 12 in onze kwetsbare buurten’, meldde het college. Tijd voor actie.

Heerlen en de hele parkstadregio hebben te maken met grote gezondheidsverschillen. Die beginnen al op een jonge leeftijd. Zo heeft Heerlen, vergeleken met het landelijke gemiddelde, een hogere babysterfte. Ook hebben (ongeboren) kinderen uit Heerlen gemiddeld  een minder goede gezondheid. Deze statistieken verschillen ook nog eens per wijk. ‘Het is 2 voor 12 in onze kwetsbare buurten’, meldde het college. Tijd voor actie.

Actieprogramma Kansrijk van Start

In maart 2017 hebben de Parkstad en Hogeschool Zuyd alle relevante partijen uitgenodigd voor een werkconferentie om aandacht te vragen voor een kansrijke start in Heerlen. Tijdens deze conferentie keken zij onder andere met medische -, sociaal-maatschappelijke – en onderwijsprofessionals naar de problemen in de wijken.  Samen kwamen zij tot de conclusie dat er weinig samenhang en regie zat in de aanpak van een kansrijke start. Iets wat wel nodig is als je ieder kind een goede start wilt bieden. Daarvoor moet je namelijk samenwerken, problemen en hulpvragen vroeg opmerken, en ze volgen.

Om dit op te kunnen lossen startte de gemeente Heerlen het Actieprogramma Kansrijk van Start 2018-2020. Dit programma heeft twee doelen;

  • Zorgen dat professionals zien dat er problemen zijn bij het maken van een kansrijke start in Heerlen;
  • Het verminderen van ongunstige sociale- en omgevingsfactoren voor een kansrijke start.

Actielijnen

Om deze doelen te behalen heeft de gemeente Heerlen 4 actielijnen bedacht. Deze actielijnen hebben zij gemaakt met draagvlak, maakbaarheid en haalbaarheid in het achterhoofd:

  1. Professionalisering en deskundigheidsbevordering
  2. Directe impact, agendering, activering
  3. Lokaal samenwerken en verbinden
  4. Preventie, voorlichting en het stimuleren van eigen kracht

In deze actielijnen vinden in totaal 20 activiteiten en projecten plaats. De projectleider komt vanuit de gemeente Heerlen. Zo  kan de gemeente de regie houden. Zij zorgen dat er samenhang is, en voorkomt dat dezelfde activiteiten of deelprojecten naast elkaar gaan lopen. Dit doet de gemeente niet alleen; ze werken hierbij bijvoorbeeld samen met een stuurgroep.

Resultaten

Professionals in het medische en sociale domein hebben meer contact met elkaar. Zo werken zij samen om iedere (aanstaande) ouder en het kind een kansrijke start te kunnen bieden.

Natuurlijk weten we nog niet hoe professionals precies met het programma werken, en wat dat oplevert. Daarom houdt de gemeente dit goed in de gaten. Zo heeft zij de GGD de opdracht gegeven ieder jaar een procesevaluatie uit te voeren. Ook is de gemeente aan het kijken of zij een nul- en nameting kunnen laten doen. De effectenevaluatie heeft de gemeente uitbesteed aan het CBS.

Tips

  • Stel een programmamanager aan. Die kan het overzicht houden.
  • Kijk wat je inwoners nodig hebben. Zo kun je oplossingen kiezen die bij hen passen.
  • Zorg dat professionals het probleem zien. Mensen zoals verloskundigen en gynaecologen moeten tijd vrij willen maken om mee te doen aan een programma zoals Kansrijke Start. Dat kan alleen als zij zien dat dat belangrijk is.