Gemeente Utrecht werkt met nieuwe vormen van monitoren en evalueren

De Waardetafel als monitoring- en evaluatie-instrument

Samenvatting

In de gemeente Utrecht is gezondheid sinds 2015 een stadsbreed thema, dat integraal met partners in de stad wordt aangepakt. Door de brede aanpak is een heldere eenduidige relatie tussen activiteiten van de gemeente en de uitkomsten in termen van gezondheid niet direct te leggen. Dat was voor de gemeente Utrecht aanleiding om te experimenteren met nieuwe manieren van monitoren en evalueren.

Eén van de nieuwe monitoring- en evaluatie-instrumenten waarmee Utrecht experimenteert is ‘De Waardetafel’. De Waardetafel is een evaluatie- en verantwoordingsgesprek waarin de gemeente met andere betrokken organisaties de waarden vaststelt die belangrijk zijn rondom een bepaald gezondheidsthema. Het instrument helpt de deelnemers om waarden centraal te stellen en niet sec de kosten, percentages en getallen. Die kosten, percentages en getallen zijn wel belangrijk bij het beoordelen van de waarden, maar ze zijn niet het centrale richtpunt bij de Waardetafel.

Een Waardetafel wordt georganiseerd voor degenen die in de stad betrokken zijn bij een bepaald gezondheidsthema: externe partners, ambtenaren, raadsleden en wethouders. Meestal gaat het om zo’n 15-20 deelnemers. Tijdens het gesprek zijn er drie rondes waarin drie vragen centraal staan.

Ronde 1: Welke waarden rond het centrale gezondheidsthema zijn volgens de deelnemers belangrijk?

Hieruit wordt het publieke waarde beoordelingskader gevormd.

Ronde 2: Met wie en hoe is er gewerkt aan deze waarden?

Hierbij gaat het om acties, cijfers, processen en samenwerkingen.

Ronde 3: Hoe beoordelen de deelnemers van de Waardetafel de opbrengsten van de inzet op het gezondheidsthema?

Hiervoor wordt het beoordelingskader uit ronde 1 gebruikt.

 

Waardetafel gemeente Utrecht

Tijdens het gesprek worden de opbrengsten uit de rondes op grote flappen geschreven, die worden uitgewerkt in een factsheet. Uiteindelijk moet dit alles leiden tot een waardering van de opbrengsten van de inzet op een gezondheidsthema.

Wat werkt goed? Wat kan beter?

  • De Waardetafel biedt ruimte voor een goed gesprek tussen betrokkenen. Door het over waarden te hebben met betrokken partijen, blijf je weg van belangendiscussies en strijd.
  • De kracht van de tafel is dat betrokken raadsleden en de wethouder aanwezig zijn en deelnemen in het gesprek. Dat is belangrijk voor het bestuurlijke draagvlak.
  • De tafel leent zich vooral goed voor situaties waarbij sprake is van gedeelde verantwoordelijkheid. De waarden die ter tafel komen helpen om inspanningen met betrokken partijen te evalueren.
  • Het is belangrijk om een breed palet van betrokkenen aan tafel te hebben, zodat alle relevante waarden op tafel komen. De keerzijde is wel dat het organiseren van een Waardetafel vrij arbeidsintensief is.
  • Het is belangrijk na afloop van een Waardetafel met elkaar af te spreken hoe het vervolg eruit ziet.

Zijn er al resultaten?

Er zijn inmiddels drie Waardetafels georganiseerd: een Waardetafel over alcohol en sport, één over prostitutie en gezondheid en één over gezond gewicht bij jeugd. De Waardetafel over alcohol en sport vond plaats rond het aflopen van een convenant over alcoholgebruik in sportkantines. Deelnemers waren vertegenwoordigers van sportverenigingen en VSU, Victas (centrum voor verslavingszorg), partners in het convenant met de gemeente. Ook de wethouder, raadsleden en ambtenaren waren aanwezig. De tafel leverde een lijstje op met waarden die partijen belangrijk vonden, zoals veiligheid, gemeenschapsgevoel en een financieel gezonde sportvereniging. Deze waarden zijn ook belangrijk voor toekomstige inspanningen.

De opbrengst van de Waardetafel over gezond gewicht bij jeugd was dat de deelnemers zich bewust werden van de hoeveelheid partners die zich bezig houden met het onderwerp en wat zij precies doen. Bij de Waardetafel over prostitutie en gezondheid was de opbrengst dat het politiek zeer gevoelige onderwerp inhoudelijk in relatie tot gezondheid, vanuit verschillende perspectieven van betrokkenen, besproken kon worden. Zo ontstond een begripvol gesprek. Ook werden drie alternatieve opties voor vervolg beoordeeld op hun gezondheidswaarde.  

De drie Waardetafels leverden inzicht op over wat er bereikt was rond de thema’s, en wie hieraan hadden bijgedragen. Het zorgde voor een ‘rijke’ verantwoording aan de gemeenteraad. De reacties vanuit de gemeenteraad waren ook positief. Voor de deelnemers heeft het een brede en meer volledige kijk op de thema’s geboden door niet alleen te focussen op wat de gemeente doet, maar ook te kijken naar datgene wat externe partners doen.

Meer weten over hoe de gemeente Utrecht omgaat met monitoren en evalueren? Lees het interview Jacomijn Baart en Mijke van de Noort van de gemeente Utrecht.

Contact

Organisatie: Gemeente Utrecht
Naam: Mijke van de Noort
Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
HomeIntegrale aanpakInstrumentenNieuwsProgramma Gezond In...GIDS-gemeentenGemeenteraadsledenPraktijkvoorbeeldenBlogsPrikbordKalenderDeelnemers Inloggen