Laat zien wat jouw programma oplevert

De ervaringen met monitoring en evaluatie van de aanpak in Vaals

Praktijkvoorbeeld

Beweegmakelaar

In 2012 startte de gemeente Vaals met een pilot beweegmakelaar. Medio 2019 sluiten de gemeente, GGD, Maastricht Universiteit en de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid dit traject af. Om de aanpak te kunnen borgen en doorontwikkelen is evaluatie op dit moment van groot belang. 

De beweegmakelaar ondersteunt kwetsbare inwoners met gezondheidsproblemen hoe ze fysiek meer actief konden worden. Daarbij waren eigen motivatie en eigen (on)mogelijkheden leidend. De beweegmakelaar merkte dat de mensen vaak ook met andere problemen op sociaal en maatschappelijk gebied worstelden en zag kansen om mensen op een breder vlak te helpen actief te worden. Inmiddels werkt de beweegmakelaar zeven jaar met succes aan de brede opdracht om zelfstandigheid en participatie te vergroten en te behouden. Dit jaar is een tweede beweegmakelaar aangesteld, onder andere in het kader van de Wmo.

Kansen voor alle kinderen

Naast de beweegmakelaar aanpak startte de armoedeaanpak Kansen voor alle kinderen, met hulp van het Fonds Nuts Ohra (FNO). Deze aanpak richt zich op gezinnen met weinig inkomen. Professionals werken samen met gezinnen aan oplossingen om hun situatie te verbeteren en zelfredzaamheid te vergroten. De deelnemers kozen voor focus op vier terreinen om hun gezondheid te verbeteren: Elkaar ontmoeten; Elkaar helpen; Mobiel zijn; Je veilig voelen.
Uit deze aanpak is ook een ruilwinkel voortgekomen: een plek voor samenwerken, leren en ontmoeten. Daar kunnen mensen spullen en diensten ruilen. Mensen met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt vinden er een participatie- of werkervaringsplek. De Ruilwinkel heeft 1100 leden en ruim dertig vrijwilligers die actief in de winkel zijn. De functie van ontmoetingsplek wordt steeds sterker. De gemeente, GGD, Maastricht Universiteit en Academische Werkplaats Publieke Gezondheid sluiten dit traject medio 2019 af. 
De ambitie van de gemeente Vaals is een duurzame verbetering van de situatie van kwetsbare mensen en gezinnen. Het accent ligt op het doorontwikkelen van beide aanpakken en structurele verknoping met regulier beleid. Uit middelen van het Onderwijs Achterstanden Budget wil de gemeente inzetten op schaduwonderwijs voor kinderen uit lage SES gezinnen die onvoldoende mogelijkheden hebben.

Borgen en doorontwikkelen

Daarnaast creëert de gemeente extra capaciteit voor beweegmakelaars in het kader van het nieuwe toegangsmodel. Met als gewenst resultaat: een team van makelaars, waarbij inwoners die ondersteuning nodig hebben zich eerst melden bij makelaars en niet meer direct bij de consulenten van de gemeente. De makelaars lossen zoveel mogelijk op samen met de inwoners, zelf, in het eigen netwerk, voorliggend. Pas als dat niet genoeg is, komt ondersteuning van een consulent met een indicatie in beeld. 

Volgen van activiteiten en resultaten

Dankzij FNO-subsidie werden activiteiten goed gevolgd en resultaten goed bepaald. De onderzoeker volgt hoe de Ruilwinkel werkt en wat de ruilwinkel oplevert voor bezoekers, leden en vrijwilligers. De informatie over bezoekers en  leden, wat mensen ruilen levert veel op. Hiermee is te bepalen of ook echt gezinnen in armoede worden bereikt. Elke drie maanden zijn observaties in de winkel en elke zes maanden zijn interviews met vrijwilligers over wat ze doen in de winkel, wat het werk hen brengt, wat lastig is, hoe hun gezondheid is etcetera. Dit wordt gekoppeld aan eerdere zelfevaluatie van de vrijwilligers.
Ook leverde de evaluatie (via interviews) van de resultaten van de pilot beweegmakelaar, specifiek met cliënten met een bijstandsuitkering, werkbare factoren van de aanpak op. Daarnaast gaf analyse van het bestand van de beweegmakelaar over de cliënten waardevolle inzichten. Van alle mensen uit het ‘granieten bestand’ van de Sociale Dienst (27 mensen) scoren 25 beter in termen van meedoen, zingeving en sociaal netwerk. Van twee personen ontbreken de scores. Binnen een jaar kwamen vier mensen aan het werk en uit de bijstand. Dat betekent dat de gemeente 45.000 euro bijstand bespaart.
Tenslotte is een analyse van gemaakt van het zorg/welzijnsnetwerk en het armoedenetwerk. Het eerste bleek al stevig en het tweede zwak. Speerpunt is dus om het armoedenetwerk te versterken.

Data en beleid

Het heeft meerwaarde om onderzoek, beleid en praktijk bij elkaar te brengen in een project. Laten zien wat een programma of pilot oplevert, wordt steeds belangrijker in het sociaal domein. Logisch, want de budgetten staan onder druk, zeker richting de toekomst. Bestuur en Raad willen weten: welke resultaten krijg ik terug voor de investeringen, of bij een andere aanpak in het sociaal domein? Leveren we de ondersteuning die nodig is, tegen welke kosten, zijn klanten tevreden? Het onderzoek van Kansen voor alle kinderen levert input voor armoedebeleid, gezondheid, participatie en onderwijs. Het onderzoek levert veel data voor verantwoording en onderbouwde voorstellen voor structurele inbedding in beleid.

Wat er precies toe doet, welke data je nodig hebt op een bepaald moment, is niet altijd op voorhand precies te bepalen. Het politiek vaarwater kan veranderen in de tijd. Dat heeft consequenties voor de gegevens die belangrijk zijn. Je moet ook je momentum kiezen om naar buiten te treden. In het begin was er veel ruimte om te kunnen pionieren. Maar op een gegeven moment kwam de vraag naar verdere ontwikkeling van de aanpakken. En dan moet je een onderbouwd verhaal hebben. Positieve data zijn daarvoor niet voldoende. De wil om te innoveren bij het bestuur is ook belangrijk.

Informatie breder delen

Een andere les is om relevante data delen in het netwerk van professionals en vrijwilligers. In een bijeenkomst over armoede in het kader van de afronding van Kansen voor Kinderen wordt verteld wat er tot nu toe is bereikt.
De data wordt zo gebruikt om bredere steun en input te verwerven voor de volgende stap, die past bij waar behoefte aan is. Ook zijn data gebruikt voor een raadsvoorstel voor de verlenging van de ruilwinkel en voor onderbouwing dat extra investering in de uren beweegmakelaar extra resultaten/besparingen opleveren.

Contact

Organisatie: Pharos
Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
HomeIntegrale aanpakInstrumentenNieuwsProgramma Gezond In...GIDS-gemeentenGemeenteraadsledenPraktijkvoorbeeldenBlogsPrikbordKalenderDeelnemers Inloggen