M@ZL - Medische Advisering Ziekgemelde Leerling

Effectieve aanpak van ziekteverzuim bij leerlingen

Samenvatting

M@ZL draagt bij aan verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen door in te zetten op participatie en gezondheid van leerlingen. De mentor/zorgcoördinator en jeugdarts hebben samen aandacht voor de ziekgemelde leerling. M@ZL maakt duidelijk wie, wanneer en met welk doel het ziekteverzuim bespreekt met leerling en ouders. Samen wordt gewerkt aan de weg terug naar school. De gemeente heeft met M@ZL de mogelijkheid om naast ongeoorloofd verzuim via de leerplichtambtenaar, nu ook (geoorloofd) ziekteverzuim aan te pakken.

Leerlingen die zich vaak ziek melden lopen het risico achterop te raken of uit te vallen. Bij (omvangrijk) ziekteverzuim werken mentor/zorgcoördinator jeugdarts, kind, ouders en leerplichtambtenaar van de gemeente samen aan de weg terug naar school. Samenwerking is belangrijk. De praktijk leert dat door scholen vaak niet of veel te laat aandacht wordt besteed aan een leerling met omvangrijk ziekteverzuim.

De M@ZL methode heeft duidelijke criteria. De school komt in actie als een leerling zeven schooldagen aaneengesloten of vier keer in twaalf schoolweken ziek is gemeld. De mentor/zorgcoördinator heeft een verzuimgesprek met de leerling en ouders op school en als er een medisch advies nodig is verwijzen zij naar de jeugdarts. Het advies van een onafhankelijk arts vanuit een breed sociaal-medisch perspectief is soms nodig om alle achterliggende factoren in kaart te brengen en medische klachten correct te duiden.  De jeugdarts maakt met de leerling en ouders een plan van aanpak, dat ook met de school besproken wordt. Samen houden zij de vinger aan de pols. Als leerling en ouders de afspraken niet naleven, gaat het dossier alsnog naar de leerplichtambtenaar.

De duidelijkheid van de aanpak maakt dat zij voor leerling en ouders begrijpelijk en acceptabel is. Ook voor betrokken professionals is duidelijk hoe de samenwerking verloopt. Knelpunten op het gebied van privacy en de verdeling van rollen in de uitvoering worden in deze aanpak weggenomen. De duur van de interventie kan verschillen, meestal zijn een paar gesprekken voldoende om afspraken te maken waaraan alle partijen zich moeten houden.

Door ziekteverzuim aan te pakken, door het organiseren van passende gezondheidszorg, psychosociale begeleiding en onderwijs, wordt gelijktijdig gewerkt aan het verbeteren van de gezondheid en het versterken van de participatie van jongeren. Hierdoor kan een stagnerende ontwikkeling worden voorkomen. De aanpak draagt bij om schooluitval op de lange termijn voorkomen. 

Wat werkt goed? Wat kan beter?

Wat werkt goed?

  • Dankzij inzet van de jeugdarts lukt het om ziekteverzuim aan te pakken. Schoolmedewerkers vinden het lastig dit alleen te doen, o.a. doordat zij zich ongemakkelijk voelen bij het gesprek met leerling en ouders over ziekteverzuim. Ze missen medische kennis en zijn daarom terecht terughoudend om hierover vragen te stellen. Ook zijn ze bang de relatie met ouders op het spel te zetten. Ouders kunnen het als bemoeizucht ervaren.
  • Het werkt goed om vanaf het begin iedereen om tafel te zetten en te inventariseren wat het draagvlak is. Door te erkennen waar de kracht zit van de verschillende partijen en commitment te creëren lukt het om samen het ziekteverzuim aan te pakken.
  • De school informeert over M@ZL op ouderavonden en in de schoolgids, zo weten de ouders dat de school ziekteverzuim serieus neemt. Dat werkt preventief.
  • Het gesprek vindt plaats vanuit de zorg en niet vanuit controle. Een leerling ervaart het als erkenning wanneer een arts zich over het probleem buigt.


Wat kan beter?

  • Door het volgen van een workshop 'ziekteverzuim bespreekbaar maken' kan het verzuimgesprek door mentor/zorgcoördinator geoefend worden. Het zou mooi zijn als daarvoor structureel tijd voor kan worden vrijgemaakt. Uit de praktijk blijkt dat dit gesprek ondanks de heldere lijnen en afspraken lastig blijft.

Zijn er al resultaten?

Bij vmbo-scholen die M@ZL toepassen is na een jaar het verzuim van de leerlingen die naar de jeugdarts zijn verwezen gehalveerd. Zo bleek uit promotie onderzoek van Yvonne Vanneste. Ook de kosteneffectiviteit van M@ZL is onderzocht. M@ZL levert het vijfvoudige op van wat het programma kost. Tegenover een investering van 17 euro per leerling staat een gemiddelde opbrengst van 82 euro.

De gemeente heeft met M@ZL de mogelijkheid om naast ongeoorloofd verzuim via de leerplichtambtenaar, nu ook (geoorloofd) ziekteverzuim aan te pakken. Het aanpakken van ziekteverzuim heeft een preventieve functie. Er wordt geholpen de hulpvraag in een gezin te verduidelijken, waardoor ergere gezondheidsproblematiek en uitval kan worden voorkomen en risico?s kunnen worden gesignaleerd. 

Meer weten over dit project?

Contact

Organisatie: GGD West-Brabant
Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Organisatie: GGD West-Brabant
Functie: Arts Maatschappij & Gezondheid/jeugdarts KNMG, Programma Jeugd & Gezin
HomeIntegrale aanpakInstrumentenNieuwsProgramma Gezond In...GIDS-gemeentenGemeenteraadsledenPraktijkvoorbeeldenBlogsPrikbordKalenderDeelnemers Inloggen